Πόσες φορές πρέπει να ακούσουμε ότι «έρχεται θερμό επεισόδιο» μέχρι να καταλάβουμε ότι ο φόβος έχει γίνει μέρος της πολιτικής συζήτησης;
Εδώ και ημέρες η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται ξανά γύρω από ένα γνώριμο σενάριο: Τουρκία, Αιγαίο, θερμό επεισόδιο, πολεμική σύγκρουση.
Η λέξη «πόλεμος» πουλάει.
Ο φόβος πουλάει ακόμη περισσότερο.
Και όταν μια χώρα βρίσκεται μπροστά σε εκλογές, ο φόβος αποκτά και πολιτική αξία.
Οι ελληνικές εκλογές έχουν προσδιοριστεί για την άνοιξη του 2027. Την ίδια χρονιά υπάρχει εκλογικός ορίζοντας και στην Τουρκία.
Τυχαίο;
Δεν χρειάζεται να υιοθετήσει κανείς θεωρίες συνωμοσίας για να κάνει την αυτονόητη ερώτηση:
Ποιος κερδίζει πολιτικά όταν ο πολίτης φοβάται ότι «έρχεται πόλεμος»;
Ο φόβος αλλάζει την ατζέντα
Όταν ο πολίτης ανησυχεί για το αν θα γίνει πόλεμος με την Τουρκία, η συζήτηση αλλάζει.
Δεν συζητά πρώτα για την ακρίβεια.
Δεν συζητά για το κόστος ζωής.
Δεν συζητά για τα ενοίκια.
Δεν συζητά για το εισόδημά του.
Δεν συζητά για τις ευθύνες της κυβέρνησης.
Συζητά για «εθνική ασφάλεια».
Και τότε η κυβέρνηση μπορεί να εμφανιστεί ως ο θεματοφύλακας της «σταθερότητας» απέναντι σε μια εξωτερική απειλή.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η τουρκική απειλή είναι ανύπαρκτη.
Οι ελληνοτουρκικές διαφορές είναι πραγματικές και η Ελλάδα οφείλει να διαθέτει ισχυρή αποτροπή.
Άλλο όμως η αποτροπή και άλλο η πολιτική αξιοποίηση του φόβου.
Ο ίδιος ο Μητσοτάκης λέει ότι δεν προβλέπει πόλεμο
Εδώ υπάρχει μια αντίφαση που αξίζει να συζητηθεί.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι η Ελλάδα πρέπει να ενισχύει την αποτρεπτική της δύναμη, αλλά ταυτόχρονα ξεκαθάρισε ότι αυτό δεν σημαίνει πως η κυβέρνηση προβλέπει ότι θα γίνει πόλεμος με την Τουρκία.
Άρα, γιατί η δημόσια συζήτηση κατακλύζεται ξανά από σενάρια θερμού επεισοδίου;
Γιατί κάθε τουρκική δήλωση παρουσιάζεται ως πιθανός προάγγελος σύγκρουσης;
Και γιατί ο πολίτης πρέπει να ζει με την αίσθηση ότι «κάτι έρχεται»;
Αυτές είναι ερωτήσεις που δεν πρέπει να θεωρούνται απαγορευμένες.
Και εδώ μπαίνει η Νέα Δημοκρατία
Έχει όμως και ο πολίτης το δικαίωμα να αναρωτηθεί εάν η συνεχής προβολή ενός σεναρίου πολέμου μπορεί να λειτουργήσει υπέρ μιας κυβέρνησης που ζητά ξανά την ψήφο του.
Γιατί όταν το δίλημμα μετατρέπεται από:
«Πώς κυβερνήθηκε η χώρα;»
σε:
«Ποιον εμπιστεύεσαι αν αύριο έχουμε κρίση με την Τουρκία;»
τότε η πολιτική συζήτηση έχει αλλάξει εντελώς.
Και αυτό ακριβώς είναι το σημείο που χρειάζεται προσοχή.
Δεν χρειάζεται να αποδειχθεί ότι κάποιος «σχεδιάζει» έναν πόλεμο.
Αρκεί να αναγνωρίσουμε ότι ο φόβος μπορεί να λειτουργήσει ως πολιτικό εργαλείο.
Και ο Ερντογάν έχει λόγους να διατηρεί την ένταση
Το ίδιο ερώτημα πρέπει να τεθεί και στην άλλη πλευρά του Αιγαίου.
Ο Ερντογάν δεν είναι πολιτικά αδιάφορος απέναντι στην ελληνοτουρκική αντιπαράθεση.
Η Τουρκία έχει τις δικές της εσωτερικές πολιτικές ανάγκες και τον δικό της εκλογικό ορίζοντα.
Μάλιστα, πρόσφατα ο ίδιος ο Ερντογάν δήλωσε ότι η Ελλάδα είναι «γείτονας και σύμμαχος» και ότι οι σχέσεις των δύο χωρών είναι πολύ σημαντικές για να χρησιμοποιούνται ως προεκλογικό υλικό.
Η δήλωση αυτή είναι ενδιαφέρουσα.
Γιατί δείχνει ότι και στην Τουρκία αντιλαμβάνονται πως τα ελληνοτουρκικά μπορούν να μπουν μέσα στην προεκλογική πολιτική αντιπαράθεση.
Και τότε το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο απλό:
Μήπως τελικά ο ένας χρειάζεται τον άλλον περισσότερο πολιτικά απ’ όσο θέλουμε να παραδεχτούμε;
Όχι για να γίνει πόλεμος.
Αλλά για να υπάρχει ένας μόνιμος εξωτερικός κίνδυνος.
Ένας κίνδυνος που κρατά τον πολίτη φοβισμένο, συσπειρωμένο και διαρκώς στραμμένο προς τα σύνορα.
Δεν πρέπει να ψηφίζουμε με τον φόβο
Η Ελλάδα πρέπει να είναι έτοιμη.
Πρέπει να έχει ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις.
Πρέπει να απαντά στις προκλήσεις.
Πρέπει να υπερασπίζεται τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Αλλά υπάρχει μια πολύ σημαντική κόκκινη γραμμή:
Δεν πρέπει ο Έλληνας πολίτης να οδηγείται στην κάλπη επειδή φοβάται ότι αύριο θα γίνει πόλεμος.
Οι εκλογές πρέπει να κρίνονται από την οικονομία, την καθημερινότητα, την ακρίβεια, τη λειτουργία του κράτους, την υγεία, την παιδεία, την ασφάλεια και συνολικά από το κυβερνητικό έργο.
Όχι από το ποιος μπορεί να φοβίσει περισσότερο.
Γιατί ο φόβος είναι το πιο εύκολο πολιτικό όπλο.
Και όταν κάποιος σου λέει:
«Ψήφισέ με γιατί απέναντι υπάρχει ο εχθρός»,
ο πολίτης έχει κάθε δικαίωμα να απαντήσει:
«Πριν αποφασίσω, θα κοιτάξω και τι έκανες εσύ.»
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται πανικό.
Χρειάζεται ψυχραιμία, αποτροπή, διπλωματία και ενημέρωση.
Και πάνω απ’ όλα, χρειάζεται έναν πολίτη που δεν θα ψηφίζει από φόβο.
